Sillyon

Sillyon, günümüzde Antalya Serik ilçesi sınırlarında yer alırken antik dönemde Perge ve Aspendos şehirleri arasında bulunmaktaydı ve Pamphylia’nın önemli şehirlerinden biriydi. Termesos gibi Sillyon da İskender’e teslim olmamıştır. Antik şehirde en ilgi çeken şeylerden biri de Helenistik döneme ait olan gözetleme kuledir.

Büyük İskender’in alamadığı Pamphylia Şehri: Sillyon
Büyük İskender’in alamadığı Pamphylia Şehri: Sillyon

Bu kez Sillyon’u tanıtacağım sizlere. Antik şehri detaylı gezmeniz için 3 saat ayırmanız gerekiyor. Yakınlarda restoran yok, yanınızda atıştırmalık bir şeyler taşımanızı öneririm. Yerel bir rehber eşliğinde gezmenizi çok iyi olacaktır. Kendinizin gezemeyeceği kadar karmaşık ve daha da kötüsü şehirde çok sayıda sarnıç var yerlerini tahmin etmeniz çok zor, içine düşme riski de çok yüksek.

Büyük İskender’in alamadığı Pamphylia Şehri: Sillyon
Büyük İskender’in alamadığı Pamphylia Şehri: Sillyon

Sillyon Gezi Rehberi

Sillyon Nerede? 

Sillyon, Antalya’nın yaklaşık 30 km doğusunda, Serik ilçesine bağlı Yanköy sınırları içinde 213 metre yükseklikte, verimli bir ovaya bakan Asar Tepe üzerinde yer almaktadır. Konum için tıklayın. Antik dönemde Perge ve Aspendos şehirleri arasında bulunmaktadır ve Pamphylia’nın önemli şehirlerinden biridir.

Büyük İskender’in alamadığı Pamphylia Şehri: Sillyon
Büyük İskender’in alamadığı Pamphylia Şehri: Sillyon

Sillyon’a nasıl giderim?

Buraya iki şekilde gelebilirsiniz: Ya Serik ilçesinden kalkan Yanköy otobüslerine binebilirsiniz. Ya da Antalya’dan geliyorsanız, Serik dolmuşlarına binip Antalya – Alanya karayolunda Kadriye kavşağında indikten sonra yolun karşındaki duraktan Serikten Yanköy’e geçen otobüslere binebilirsiniz.  

Büyük İskender’in alamadığı Pamphylia Şehri: Sillyon
Büyük İskender’in alamadığı Pamphylia Şehri: Sillyon

Tarihçe

M.Ö 4. yy.da bölgeye gelen antik yazar Sahte Scylax ilk kez Sillyon hakkında bilgi vermiştir. Kentin adı, M.Ö 3.yy.da basılan bronz ve gümüş sikkelerde “Sylyvıs” olarak geçer. Roma döneminde ise kentin adı Sillyon’a dönüşmüştür. Aynı zamanda Sillyon’un Hitit kaynaklarında adı geçen Sallusa olduğu da düşünülmektedir.

Sillyon/Silyon Antik kenti
Sillyon/Silyon Antik kenti

Şehir Helenistik dönemde yoğun yerleşim görmüş olmasının yanında Pers, Roma, Bizans ve Selçuklu döneminde de yerleşim görmüştür.

Kuruluşu 

Pamphylia’da bulunan birçok şehrin kuruluş efsanesine dayanarak şehir M.Ö 12. yy. da Truva savaşlarından sonra bölgeye gelen yunan kolonileri tarafından kurulmuştur. Şehirde bulunan Mopsos adına bir heykel bunu destekler niteliktedir.

Büyük İskender ve Silyon

Termesos gibi Sillyon da İskender’e teslim olmamıştır. 3. yy.a tarihlenen antik bir haritada Sillyon, Side ve Bergama arasındaki ana yol üzerinde gösterilmiştir. Şehir M.S 786 ve 869’da Sillyon Perge ile bölgenin piskoposluk merkezi olmuştur.

Sillyon/Silyon Antik kenti
Sillyon/Silyon Antik kenti

Sillyon’da Önemli Bir Yere Sahip Olan Men Kültü

Sillyon Antik Kentinde, Roma İmparatorluk Dönemi’ne ait sikkelerde tanrı Men inancı ve Men kültünün varlığına rastlanmıştır. Kentte bu inancı destekleyen her hangi bir tapınağa şimdilik rastlanmasa da kentte çıkarılan sikkelerin üzerinde yoğun bir şekilde Tanrı Men görülmesi bir kanıt niteliği taşımaktadır.

Sikkelerin değerlendirmesinden anlaşıldığı kadarıyla Men inancının şehirde ortaya çıkışı İmparator Antoninus Pius Dönemi’nden (MS 138-161) neredeyse kesintisiz bir şekilde Aurelianus Dönemi’ne (MS 270-275) kadar sürmüştür.

Antoninus Pius Döneminden önce şehirde rastlanmayan Men inancının Sillyon’a gelmesi, Men inancının oldukça yoğun olan Pisidia bölgesi ile olan dinsel etkileşiminden kaynaklandığı düşünülmektedir.

Men MS II.- III. Yüzyıllarda şehirde en popüler tanrılarından biridir. Özellikle MS III. yüzyılda Aurelianus Dönemi sikkelerinde çok fazla resmedilmesi, onun kentte baş tanrı olarak saygı gördüğünü açıklamaktadır.

Tanrı Men’e büyük ölçüde inanılmasının sebebi, şehrin bulunduğu kayalıkların su tutma özelliğinden kaynaklanıyor olabilir. Bu kayalıkların altında doğal bir su akışının olması Tanrı Men’in Anadolu’daki diğer yerlerde de olduğu gibi su, nehirler ve yağmur ile öne çıkan özelliğinden dolayı, Sillyon gibi kayalıklar üzerinde kurulmuş ve su teminin zor olduğu bir şehirde tapınımını önemli kılmıştır.

Şehir için bu kadar önemli bir Tanrıya ait tapınağa henüz rastlanılmaması şaşırtıcıdır.

MS 2. Ve 3 yüzyılın sonuna kadar kentte oldukça yoğun ilgi gören Tanrı Men’in şehirdeki varlığı Hristiyanlığın güçlenmeye başladığı MS 4. yüzyıldan gerilemeye başlamıştır.

Antik Şehrin Durumu

Şehirde henüz bir kazı yapılmamıştır. Araştırmalar çeşitli tarihlerde yapılan yüzey araştırmalarından ibarettir. Bu yüzden kapsamlı bir şehir planı çıkartılamamış Helenistik döneme ait yapıların faaliyetleri tam olarak anlaşılamamıştır.

Sillyon/Silyon Antik kenti
Sillyon/Silyon Antik kenti

Antik Şehrin kalıntıları

Şehirde gezip görebileceğiniz başlıca yerler: Batı kale duvarları, su kaynağı, hamam, bazilika, piskopos sarayı, orta çağ yapısı, evler, sarnıçlar, Helenistik yapılar, gözetleme kulesi ve nekropolis.

Sillyon/Silyon Antik kenti

Antik Şehirde çeşitli büyüklüklerde yaklaşık 300 adet sarnıç var. Her evin önünde kendine ait en az bir sarnıç ve açık bir avlu var. Sarnıçların çokluğundan anlaşıldığına göre su az ve değerliymiş.

Sillyon/Silyon Antik kenti
Sillyon/Silyon Antik kenti

Şehirde Arkaik, Helenistik, Roma dönemine tarihlenen birçok keramik bulunmuştur. Şehir kuzeybatısı ve güneybatısında konumlanmış olmak üzere iki tane nekropole sahip. Güneybatı nekropolis de kayaya oyularak açılmış mezarlara rastlanmaktadır.

Sillyon/Silyon Antik kenti
Sillyon/Silyon Antik kenti

Şehirde en ilgi çeken şeylerden biri de Helenistik döneme ait olan gözetleme kulesidir. Kule kareye yakın olup kesme taştan yapılmıştır. Kule, içinde ahşap kullanılarak ayrılmış katlardan oluşturulmuş.

Sillyon/Silyon Antik kenti Helenistik kule
Sillyon/Silyon Antik kenti Helenistik kule

Helenistik dönemden kalma savunma duvarları da hala gözlenebilmekte. Şehrin doğu tarafına konumlanan tiyatrosu en üst oturma sıraları dışında tamamen yok olmuştur. Hamamlar günümüze kadar sağlam bir şekilde gelebilmiştir.

Sillyon/Silyon Antik kenti sur duvarları

Henüz kapsamlı bir kazı çalışması yapılmamasına rağmen, Şehir Helenistik dokusuyla merak uyandırmaktadır. Anadolu’nun kazılmayı ve var olan yıkıntılarının onarılmayı bekleyen binlerce talihsiz antik şehri gibi Sillyon’da devletin ve arkeologların yardımını bekliyor.

Şehrin Yapıları

  • Nekropolis (Mezarlık)
  • Tiyatro
  • Bouleuterion/Odeion
  • Hellenistik Yapı
  • Roma Yapısı (Tapınak?)
  • Tapınak Terası ve Tapınaklar
  • Stoa
  • Konutlar
  • Stadyum
  • Roma Hamamı
  • Anıtsal Çeşme (Nymphaion A)
  • Dromoslu Yapı (Structure with Dromos)
  • Kule Çiftlik (Farmstead with Tower)
  • Dükkanlar
  • Su Kemeri
  • Bazilika (?)
  • Episkopeion ve Kiliseler
  • Kastron/Köşk
  • Müslüman Kabristanı  
  • Kale Mescidi
  • Osmanlı Mescidi/Aşağı Mescit   
  • Osmanlı Çeşmesi
  • Su Sistemi
  • Roma Köprüsü (Ayvalı Kemer Köprüsü)

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here