İlginç mimariye, büyüleyici mutfağa, misafirperver insanlara ve bir çok şeye ev sahipliği yapan Fas’ta, ilginizi çekecek şeylerden biri de Argan Ağaçlarında gezen keçilerdir.

Fas'ta Essaouira yolunda Argan ağaçlarını ve ağaçlara çıkan keçiler
Fas’ta Essaouira yolunda Argan ağaçlarını ve ağaçlara çıkan keçiler

Fas’ın eşsiz ürünlerinden biri de, dünya çapında birçok güzellik ürününde kullanılan Argan yağıdır (veya “Fas yağı”). Keçilerin Argan Ağaçlarıyla ilişkisi de argan yağı kadar ilgi çekicidir.

Keçiler Argan ağaçlarını hem aşağıdan hem de tepesinden yiyorlar
Keçiler Argan ağaçlarını hem aşağıdan hem de tepesinden yiyorlar

Argan yağının ismine, vücut losyonu veya şampuanınızın üzerindeki küçük etiklerde rastlayacaksınız. Dünyada sadece bu coğrafyaya has olan Argan yağını, çok az miktarı bile faydalı olmaya yeterken, Faslılar bu yağı saf bir şekilde bol bol kullanırlar ve dünyaya ihraç ederler.

Argan yağı, taş değirmenlerde öğütülerek elde edilir.
argan yağı, taş değirmenlerde öğütülerek elde edilir.

Bu coğrafyada Argan yağının faydası kadar, Argan ağacına tırmanan keçilerin hikayesi de ilginçtir.

İnanması biraz zor gelecek ama, Marakeş’in sadece iki saat batısında, bir sahil kenti olan Essaouira yolunda, Argan tarlalarına geldiğinizde ağaç gövdelerine ve dallarına tırmanan keçileri, Argan fındığı (meyvesi) yerken gördüğünüzde ne söylemek istediğimi anlayacaksınız.

Fas’ın kadınları argan üretimde büyük rol oynarlar

Keçiler Argan Ağaçlarına Zorla Mı Çıkartılıyor?

Bir çok kişi bu sorunun cevabını gerçekten çok merak ediyor. Hemen açıklayayım. Essaouria’ya giderken turist otobüsleri yol üzerindeki Argan ağaçlarına çıkan keçileri görmek için duruyorlar. Orada bekleyen çobanlar, fotoğraf çeken turistlerden para almak için keçileri, karınları doymuş olmasına rağmen, ağaçlarda durmaya zorluyorlar. Bu kısmı tamamen turistiktir. Hayvanlara eziyet edildiğini düşünenler de çoktur. Normal şartlarda keçiler kendi rızalarıyla Argan ağaçlarına severek tırmanır.

Peki, keçiler neden Essaouira’nın Argan ağaçlarında büyüyen fındıkları yemeyi seviyorlar?

Argan fındıklarını ben de tattım ve çok lezzetliydi, bu yüzden keçileri suçlamıyorum. Etrafta çok fazla alternatifleri olmayan keçileri, sahipleri bu ağaçlara çıkmayı alıştırmış. Çünkü Arganla beslenen keçilerin dışkılarından çıkan yağın ekonomik değeri normal yolla elde edilen Argan yağından çok fazla.

Keçiler argan ağaçlarında kendilerini kaybediyorlar

Bir de, argan yağı üretimi büyük boyutlara ulaşmadan önce, yerliler keçilerin sindiriminde, kabukları yumuşayan fındıkları dışkılarından toplayıp daha kolay kırdıkları için keçiler argan yağı üretimine büyük katkı sağlamış.

Bu geleneksel yöntem hala bazı yerlerde devam etse de büyük talepleri karşılayamıyor. Bu yüzden yörenin kadınları ve kızları Argan fındıklarını elle kırıyorlar.

argan yağı kooperatifinde çalışan Fas’lı kadınlar

Keçiler tarafından sindirilmiş Argan cevizinden (yani keçilerin yediği ve kakasından çıkan kabuklu yemişlerden) yapılan koyu görünümlü yağ bir yağ elde edilir. Bu yağ, bir çok temizleme aşamasından geçer ve güzellik ürünlerine dönüştürülür.

Argan meyvesi, fındığa benziyor. Kabuğu badem kadar sert.

Son olarak, önemli bir gerçek daha! Fas’taki tüm Argan ağaçlarının krala ait olduğunu biliyor muydunuz? Fas vatandaşları, Kraliyet kararnamesiyle, Argan ağaçlarından hasat yapabilmektedir; ve sadece ülkenin kadınlarının Argan üretiminde (kadınları ekonomiye kazandırmak için) yer alır.

argan yağı ürünleri

Bir dahaki sefere, bir şampuan yada kişisel bakım ürünü şişesine rastlarsanız, içindekiler listesini okuduğunuzda, Argan yağının geldiği coğrafyayı ve ağaca tırmanan keçileri hatırlayacağınızı umarım!

Siz de gezilecek yerler listesinize Fas’ı ekleyip, yolunuz düşerse Essaouira yolunda Argan ağaçlarını ve üzerine tırmanan keçileri izleyin.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here