Salamis antik şehri, Kuzey Kıbrıs’ın en önemli ve meşhur şehirlerinden birisidir. Kıbrıs Adası’nın güney kıyısında bulunan Salamis Körfezi yakınlarında kurulmuştur. Salamis, Alaşya yerleşiminin hemen yanında, hinterlandı Mesarya Ovası olan geniş bir sahayı görmektedir.

Salamis antik kenti sütunlu cadde
Salamis antik kenti sütunlu caddesi. Baharda Salamis çiçeklerle süslenir

Antik çağda Salamis’in bulunduğu bölge 

Arkeolojik kazılar göstermiştir ki, bu bölgede en erken yerleşimler, M.Ö. 1800 yıllarında Orta Bronz Çağı‟nda olmuştur.  Bu bölgedeki kazılar, metalurjinin yapıldığı birkaç yeri gün yüzüne çıkrmıştır. Bakır oksit eritme işleminin yapıldığı yerde atık maddeler ve âletler bulunmuştur. Alaşya’nın Suriye ve Anadolu’ya bakır ihraç ettiği yazışmalardan anlaşılmıştır.

Salamis antik şehrinin stadyumu
Salamis antik şehrinin stadyumu

Salamisten önce Enkomi ve Alaşya vardı

Bölgedeki ilk şehir olan Enkomi, başlangıçta çiftçilerden oluşan küçük bir topluluktu ama daha sonra M.Ö 1500’lerde büyük bir ticaret kenti haline geldi. Salamis’in çevresi her zaman gelişime elverişli olmuştur. Büyük, verimli bir ovada kurulmuş ve doğal bir limanı vardı. Buna ek olarak, buradaki hakim rüzgarlar ve okyanus akıntıları yakın doğu ile ticaret için ideal bir konumdaydı.

Salamis antik şehrinin iyi korunmuş gymnasiumu
Salamis antik şehrinin iyi korunmuş gymnasiumu

Deniz kıyısında bir liman kenti olan Alaşya, Kanlıdere’nin denizi mille doldurması sonucunda bugün denizden oldukça içeride kalmıştır. Limanın dolmasıyla Salamis bu gölgede yerleşilen yeni şehir olarak kurulmuştur.

Salamis antik şehrinin ilk sakinleri 

Salamis’in ilk sakinleri bronz çağı sonunda Anadolu’dan gelen kavimler ve Yunanistan’dan gelen Akalar olduğu düşünülmektedir.

Salamis antik şehir tiyatrosu
Salamis antik şehir tiyatrosu

Salamis’in antik şehrinin kuruluş hikayesi

Salamis kentinin kuruluş efsanesine göre kentin kurucusu Salamis adası (Yunanistan’da Atina yakınlarında bir ada) kralı Telamonun oğlu Teukros’tur. Kardeşiyle birlikte katıldığı Truva savaşında kardeşi Aiax’ın intiharını engelleyemediği için babasıyla arası bozulur ve  babası  Teukros’u memleketi Salamis adasında kovar. Kıbrıs’a gelen Teukros kendine yeni bir şehir kurar ve şehre doğdu yerin adı olan “Salamis” adını verir.

Salamis antik şehrinin Tarihi

Şehir, ilk olarak limanın etrafındaki küçük bir alanla sınırlı olduğu fakat daha sonra M.Ö. 1100’lerde enkomi’yi terkeden sakinlerin Salamis’e taşınmasıyla birlikte Salamis daha da geniş bir alana yayılmıştır.

Salamis'in sütunlu cadde
Salamis’in sütunlu cadde

M.Ö 8. yüzyıla kadar Salamis önemli bir ticaret ve kraliyet şehri haline geldi. Bulunan belgelere göre Salamis kendi adına ilk parayı M.Ö 6. yüzyılda bastırmıştır. M.Ö 4. yüzyılın sonuna kadar diğer şehirlerden çok daha geniş ve verimli alana sahip oldu.

Salamis antik şehri gymnasiumun güneyindeki heykelli havuz
Salamis antik şehri gymnasiumun güneyindeki heykelli havuz

Helenistik ve Roma dönemlerinde, Salamis yine Akdeniz sınırındaki ülkeler ile önemli bir ticaret merkezi haline geldi. Büyük İskender’in Küçük Asya’ya seferine kadar süren Pers İmparatorluğu’nun bir parçasıydı. Ancak iskenderin erken ölümüyle imparatorluk bölündü ve Kıbrıs Ptoloma’ya düştü.

Roma döneminde Baf adanın resmi başkenti olmasına rağmen, Salamis en önemli ticari şehir oldu. Salamis’teki kazılarında çıkarılan yapıların da çoğu bu zamandan kalma.

Aziz Barnabas ve Aziz Paul Salamis’te

M.S. 46 yılında Salamis’in yerlisi olan Barnabas ve Paul, Baf’a gittiler ve Roma valisi Sergius Paulus’a müjdeyi verdiler. Roma valisi Sergius Paulus din değiştirdi ve böylece dünyanın ilk Hıristiyan hükümdarı oldu. Barnabas daha sonra Salamis’te vaaz verdi ve sonunda Yahudiler tarafından Salamiste şehit edildi.

Salamis'in sütünlarla çevrili gymnasiumu
Salamis’in sütünlarla çevrili gymnasiumu

Salamis’te Yahudi isyanları

Yahudi İsyanları M.S. 70 yılında Kudüs’te Romalılar tarafından bastırıldıktan sonra, birçok Yahudi Kıbrıs’a, özellikle de Salamis’e yerleşti. M.S. 115’te tekrar isyan ettiler ve sonraki iki yıl içinde meydana gelen katliamlar durdurulamayınca, Roma tüm Yahudileri adadan kovma kararı aldı. 

Salamis antik şehrinin hamamlara su sağlayan sarnıçları
Salamis antik şehrinin hamamlara su sağlayan sarnıçları

Salamis depremlerden çok çekti

332 ve 342’deki depremler büyük hasara yol açtı ve şehir Bizans İmparatoru Constantius tarafından yeniden inşa edildi ve kendi şehre kendi adını verdi. Yeni adı Konstantinia olan şehir bir kez daha adanın başkenti oldu. Şehir hem Bizans valisi hem de Ortodoks başpiskoposunun merkezi oldu. Bu sırada liman dolmaya devam ediyordu ve ticaret yapılamaz hale geldi. Bu da yetmezmiş gibi şehir Arap akınlarına maruz kalıyordu.

Salamis antik şehri tiyatrosunun uzaktan görünümü
Salamis antik şehri tiyatrosunun uzaktan görünümü

Salamis antik şehrinin terk edilmesi

M.S 648’te, başka bir Arap akınından sonra, vatandaşlar bugünkü Gazimağusa olan şehre göç etti. Terk edilen Salamis şehri uzun yıllar boyunca, yeni taşınılan şehir için taş ocaklığı yaptı. Venedik döneminde, birçok sütun ve heykel parçaları yerlerinde söküldü ve başka yerlere taşındı. Şehrin bir çok kısmı da zamanla kuma gömüldü. Kum altında kalan şehir bir bakıma yağmacıların elinden kurtulsa da zamanla birçok parça bulunup buradan götürüldü.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here