Yazılı Kanyon, doğanın kalbinde yazılı deresinin yanında bir kayaya kazınmış uzun bir şiirin hemen yanı başında, tarih ve doğanın iç içe olduğu yerlerden biridir. “Yazılı Kanyon Tabiat Parkı” günümüzde doğa yürüyüşçülerinin ve piknikçilerin sık uğradığı ülkemizin cennet köşelerinden biridir. Yazılı Kanyon, aynı zamanda Aziz Paulus yolu yürüyüş rotasının önemli bir noktasında yer almaktadır.

Yazılı Kanyon'da bulunan gölcükler
Yazılı Kanyon’da bulunan gölcükler

Yazılı Kanyon nerede

Yazılı Kanyon Tabiat Parkı Isparta’nın Sütçüler ilçesinde Çandır köyü yakınında yer almaktadır. Isparta’ya 69 km., Isparta-Eğirdir güzergâhından 84 km. mesafededir. Antalya’dan 120 km (2 saat) uzaklıktadır. Konum için tıklayın.

Yazılı Kanyon’un oluşumu ve özellikleri

Oluşumu: Yazılı Kanyon Tabiat parkı 600 ha alana sahiptir. Yazılı kanyon Aksu çayının bir kolu olan Yazılı deresi ve arazinin karstik yapısı sonucunda oluşmuştur.

Derinliği: Kanyonun derinliği 100m.’den 400m.’ye kadar değişiklik göstermektedir. Kanyonun içi dik ve yüksek duvarlardan oluşur.

Bitki örtüsü: Kayalıkların üzerindeki tepeler aşınmış kireçtaşı kayalarıdır ve makilerle kaplıdır. Kanyon, Yazılı deresinin oluşturduğu küçük şelaleler ve gölcüklerin yeşille beraber eşsiz bir peyzaj meydana getirmektedir.

Flora: Tabiat parkının florasını: Kızılçam, karaçam, ardıç, meşe (saçlı, pırnal) türleri, çınar, kızılağaç, ceviz, keçiboynuzu, defne, sandal, sakız, tesbih çalısı, yabani zeytin, mersin, alıç, karaçalı, sarmaşık, zakkum, laden, yaban gülü.

Fauna: Memelilerden; yaban keçisi, yaban domuzu, tilki, tavşan, porsuk, su samuru, sincap, kuşlardan; kartal, kuzgun, doğan, şahin, güvercin, üveyik, keklik, çulluk (bu kuşların yanında SDÜ orman fakültesince yapılmış bir tespite göre 36 kuş türü tespit edilmiştir), balıklardan; alabalık ve yılan balığı parkın faunasını oluşturmaktadır.

Yazılı Kanyona ismini veren tarihi yazıt

Tarihi: Kanyonun, Antik çağdan bu tarafa gelen Antalya ile İç Anadolu bölgesinin bağlantısını sağlayan Kral ve İpek Yolu üzerinde bulunması, Aziz Pavlus’un da geçtiği yol olarak kabul edilen yolun kenarından bulunan, tabiat parkının içindeki kaya yazıtı ve Aziz Paul ile Aziz Barnebau’nun karşılaşmaları anısına yapılan dua mahalli tabiat parkında bulunan önemli kültürel değerler arasında yer almaktadır.

Yazıtlarda yer alan köle Epiktetos’un şiiri, özgürlükten bahsetmektedir. Kendisi aslında bu topraklara yabancı olmayan şair Denizli’deki Hierapolis şehrinde doğmuştur. Kaya kazınmış olan yazıtın türkçe meali aşağıdadır.

Yazılı Kanyon'da bulunan gölcükler
Yazılı Kanyona ismini veren yazıt. Defineciler ortasına zarar vermiş

Epiktotes’in yazdığı “Hür insan şiiri”

“Ey yolcu, yol hazırlığını yap ve koyul yola; şunu bilerek :
Hür kişi sadece karakterinde hür olan kişidir
Kişi hürriyetinin ölçüsü bizzat kendi doğasında bulunur
Ve kararında içtenlikliyse hür kişi,
Yüreğinde ise dürüstlüğü, işte bunlar asil yapar kişiyi
Ve bununla yücelir hür kişi, hatalarla değil.
Ana-babadan gelen uydurma bir asaletten tad almaz o
Zira ana-baba değildir hür insanı doğuran
Zeus’tur herkese ata olan ve de tek kök insanoğluna
Herkesin tek şansı vardır. O alır kader icabı beden güzelliğini
Budur soy güzelliği ve hür olma hali gerçek anlamda.
Ruhen köle olan ise sakınmaz kötü sözden, katmerli köle de olsa
Aşırılıktır şiarı bu kişinin, yüreğinde soysuzluk vardır
Ey yolcu, Epiktetos köle bir anadan doğmuştu, ama
Yüceydi herkesten, bir kartal gibi: bilgelikte ise takdire şayandı ruhu
Söylemem gerekirse, tanrısal bir varlık doğurdu onu. Keşke şimdi de (bu mümkün olsa)
Böylesine yararlı ve sevinç kaynağı bir insan
Tüm ünlü kişiler arasında köle bir anadan dünyaya geldi.”

Tabiat parkı olarak görevi

Bölgenin tabiat parkı olarak koruma altına alınmasının temel nedeni, Kral yolu olarak bilinen antik çağda nehrin üzerinden zikzaklar çizerek kanyondan geçen bu yol boyunca kaya duvarlarında pek çok eski yazıtların bulunmasıdır. Orijinal Roma yolunun kanyonun içinden, ancak sudan 15 m. kadar yukarıdan geçtiği bilinmektedir.

Ziyaretçiler, Yazılı Kanyon tabiat parkında piknik yapıp yüzebiliyorlar
Ziyaretçiler, Yazılı Kanyon tabiat parkında piknik yapıp yüzebiliyorlar

Kate Clow’un belirttiğine göre bölgenin yaşlıları, yaklaşık 100 yıl öncesine kadar yolun hala kullanılabilir olduğunu ve nehrin üzerindeki üç köprüden de çökmeden önce at arabası ile geçilebileceğini anlatıyorlardır.

Sütçüler ve Çandır’ın önemini kaybetmesinin sebebi olarak bu rotanın ortadan kalkması gösterilmektedir.

Kanyonun duvarların çok dik olması nedeniyle ziyaretçilerin, genellikle dere yatağında kalmaları bölgenin yaban hayatının değerini ve zenginliğini korumasını sağlamaktadır.

Yazılı kanyonda Kamp olanağı

Kanyon içerisinde kamp yeri olabilecek açıklıklar bulunmaktadır. Ayrıca nehir kenarında yaşlı çınar ağaçları, kumluk alanlar ve yüzmek için uygun havuzcuklar bulunmaktadır.

Kanyonun boyunca yürüyüş yapıp fotoğraf çekebilirsiniz

Yürüyüş rotası olarak Yazılı kanyon

Bu bölge özellikle nehir kuş gözlemcileri içinde harika bir alandır. Rota Yazılı kanyondan geçerek Yazılı ve Sütçüler kanyonlarının birleştiği yerin karşısındaki yüksek sırta kadar devam etmektedir. Buradan sonra ise rota Sütçüler’e bağlı bir mahalle olan Çürük’ün bulunduğu kuzey çanağının içine inmektedir.

Aziz Paulus rotası üzerinde önemli duraklardan biridir.

Burası rotanın Çandır-Sütçüler bölümünde kamp yapmak için uygun alanlardan biridir. Biraz daha ilerlendiğinde ise Sütçüler ilçesine gelinmektedir.

Ören’den Çandır’a kadar ki 12.7 km.lik mesafe yaklaşık 9 saat 15 dk.’da kat edilmektedir. Rotanın bu bölümünde rakım 971 m.’ye ulaşarak Sütçüler’de 965 m. ile rota tamamlanmaktadır.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here